Deutsch → Polski
Rzeczowniki i rodzajniki
Trzy rodzaje rzeczownika z der, die, das oraz er, sie, es dla rzeczy, rodzajnik nieokreślony ein, eine, liczba mnoga (Hunde, Bücher, Autos), zawód bez rodzajnika (Paul ist Lehrer), dieser, diese, dieses i rzeczowniki tworzone przez -in, -er i -ung (Lehrerin, Arbeiter, Wohnung).
Każdy rzeczownik ma rodzaj gramatyczny, a pokazuje go rodzajnik określony: der stawia się przed rzeczownikiem rodzaju męskiego, die przed rzeczownikiem rodzaju żeńskiego, das przed rzeczownikiem rodzaju nijakiego. Rodzaj rzadko wynika ze znaczenia (der Tisch, die Tasche, das Buch), dlatego każdego rzeczownika uczy się razem z rodzajnikiem. Na początku zdania rodzajnik pisze się wielką literą: Der Stuhl ist neu.
Rzeczownik już wspomniany zastępuje się zaimkiem tego samego rodzaju: er przy rodzaju męskim, sie przy żeńskim, es przy nijakim. W mowie w ten sam sposób używa się też der, die i das: Wie ist der Tee? Der ist gut.
| Rodzaj męski | Rodzaj żeński | Rodzaj nijaki |
|---|---|---|
der Tisch → er | die Tasche → sie | das Buch → es |
Pułapka dla Polaka: rodzaj niemiecki często różni się od polskiego, a zaimek zgadza się z rodzajem niemieckim. „Herbata” jest rodzaju żeńskiego, ale der Tee zastępuje się zaimkiem er. „Komórka” jest rodzaju żeńskiego, ale das Handy zastępuje się zaimkiem es. „Mleko” jest rodzaju nijakiego, ale mówi się die Milch i sie. W pytaniu z wo czasownik stoi na drugim miejscu: Wo ist das Haus?
Pokaż odpowiedź Wo ist ___ Tisch? Hier. derPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź ___ Katze ist jung. DiePokaż odpowiedź
Rodzajnik nieokreślony brzmi ein przed rzeczownikiem rodzaju męskiego i nijakiego, a eine przed rzeczownikiem rodzaju żeńskiego: ein Stuhl, ein Auto, eine Katze. Po polsku nic przed rzeczownikiem nie stoi („To są drzwi”), a po niemiecku rodzajnik jest konieczny, a jego forma zależy od rodzaju: Das ist eine Tür.
ein lub eine wprowadza coś nowego, a der, die lub das odnosi się do tego, co już jest znane: Das ist ein Hund. Der Hund ist alt.
| Rodzaj męski | Rodzaj żeński | Rodzaj nijaki |
|---|---|---|
ein | eine | ein |
Pokaż odpowiedź Was ist das? Das ist ___ Stuhl. einPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Was ist das? Das ist ___ Tasche. einePokaż odpowiedź
W liczbie mnogiej rodzajnik określony brzmi die dla każdego rodzaju: das Kind, die Kinder. Sam rzeczownik przyjmuje jedną z kilku końcówek, której najlepiej uczyć się razem z rzeczownikiem. Pomagają pewne prawidłowości:
-e, często z przegłosem, w wielu rzeczownikach rodzaju męskiego:Hunde,Stühle,Tische.-nlub-enw większości rzeczowników rodzaju żeńskiego:Katzen,Türen,Wohnungen,Frauen.-er, z przegłosem tam, gdzie jest to możliwe, w wielu krótkich rzeczownikach rodzaju nijakiego:Bücher,Kinder,Häuser.-sw wielu rzeczownikach zakończonych samogłoską inną niż-e, na przykład-olub-y, oraz w wielu wyrazach obcych:Autos,Handys,Hotels.- brak końcówki, czasem tylko przegłos, w wielu rzeczownikach na
-er,-ellub-en:Zimmer,Lehrer,Brüder,Vögel.
Pułapka dla Polaka: w liczbie mnogiej rodzajnik nie znika i nie zależy od rodzaju: die Häuser, także gdy w liczbie pojedynczej było das. Rodzajnik nieokreślony nie ma liczby mnogiej: Wir haben Hunde.
Pokaż odpowiedź Ich habe zwei ___ (Hund). HundePokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Wir brauchen drei ___ (Stuhl). StühlePokaż odpowiedź
Rodzajnika nie używa się w kilku przypadkach:
- przy zawodzie, a także przy słowie
Student, posein:Anna ist Lehrerin.,Er ist Fahrer.W ten sam sposóbArzt,Kellnerin,Schauspielerin,Student. - przy jedzeniu, napoju lub materiale w znaczeniu ogólnym:
Wir trinken Kaffee.,Ich esse gern Brot. - przy liczbie mnogiej w znaczeniu nieokreślonym, bo
einnie ma liczby mnogiej:Sie hat Kinder.
Pułapka dla Polaka: po polsku zawód po „być” stoi w narzędniku („jest nauczycielem”), a po niemiecku w mianowniku i bez rodzajnika: Er ist Lehrer. W pytaniu: Trinkst du gern Milch?
Pokaż odpowiedź “Paul jest nauczycielem.” Paul ist ___. LehrerPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Lena bringt den Kaffee und das Essen. Sie ist ___. KellnerinPokaż odpowiedź
dieser wskazuje jedną określoną osobę lub rzecz („ten”, a w liczbie mnogiej „te”, „ci”). Jego końcówki odpowiadają rodzajnikowi określonemu: der → dieser, die → diese, das → dieses, a w liczbie mnogiej diese dla każdego rodzaju. Z określeniem czasu znaczy „obecny”: diese Woche (w tym tygodniu), dieses Jahr (w tym roku). W mowie akcentowane der, die lub das ma często to samo znaczenie.
der | die | das | liczba mnoga die |
|---|---|---|---|
dieser | diese | dieses | diese |
Pułapka dla Polaka: forma zależy od rodzaju niemieckiego, nie polskiego: „ta kawa”, ale dieser Kaffee. Niektóre rzeczowniki, które po polsku mają tylko liczbę mnogą, są po niemiecku w liczbie pojedynczej: „te okulary” to diese Brille, z czasownikiem ist. Na początku zdania dieser pisze się wielką literą: Dieser Zug ist neu., Dieses Hotel ist alt., Diese Taschen sind teuer.
Pokaż odpowiedź ___ Woche arbeitet Paul sehr viel. DiesePokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź ___ Mantel ist billig, aber die anderen sind teuer. DieserPokaż odpowiedź
Wiele rzeczowników tworzy się od innych słów, a przyrostek często wskazuje rodzaj:
-intworzy rodzaj żeński nazw osób, czasem z przegłosem:Lehrer→Lehrerin,Freund→Freundin,Student→Studentin,Arzt→Ärztin. Liczba mnoga ma końcówkę-innen:Lehrerinnen. Takie rzeczowniki są rodzaju żeńskiego:die Lehrerin.-erdodane do tematu czasownika tworzy nazwę osoby wykonującej czynność, rodzaju męskiego:arbeiten→der Arbeiter,fahren→der Fahrer.-ungtworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego:die Wohnung,die Zeitung.
Rzeczownik złożony ma rodzaj ostatniego członu: die Bahn + der Hof → der Bahnhof, die Klasse + das Zimmer → das Klassenzimmer, die Karte → die Kreditkarte. Pułapka polega na przejęciu rodzaju pierwszego członu albo rodzaju polskiego odpowiednika: „mieszkanie” jest rodzaju nijakiego, ale mówi się die Wohnung.
Pokaż odpowiedź Anna ist ___ (Lehrer) in Hamburg. LehrerinPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Mia ist meine ___ (Freund). FreundinPokaż odpowiedź
Rodzajniki der, die, das, ein, eine, formy dieser, zaimki er, sie, es, liczba mnoga, zawód bez rodzajnika i rodzaj żeński na -in razem. Rodzajnik, dieser i zaimek zgadzają się z rodzajem i liczbą rzeczownika niemieckiego: Die Tür ist neu. Sie ist schön., Die Stühle sind alt. Rodzaj często różni się od polskiego: „herbata”, ale der Tee.
Pokaż odpowiedź Lena hat einen Hund und zwei ___ (Vogel). VögelPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Ist der Kaffee gut? Ja, ___ ist sehr gut. erPokaż odpowiedź
Załóż konto, aby zobaczyć resztę Masz już konto? Zaloguj się.
Ten katalog jest chroniony prawem do baz danych (dyrektywa europejska 96/9/WE): zabronione jest pobieranie lub ponowne wykorzystywanie jego istotnej części. Informacje prawne