Deutsch → Polski
Przypadki: celownik
Celownik w języku niemieckim: rodzajnik po mit (mit dem Bus, mit einer Katze, mit den Kindern), zaimki mir, dir, Ihnen i euch, czasowniki helfen, gefallen i geben z pytaniem wem? oraz przyimki aus, bei, nach, von i zu z formami zum, zur, vom i beim.
Po przyimku mit zawsze stoi celownik. Po polsku odpowiada mu „z” albo sam narzędnik: „z psem”, „autobusem”. W celowniku rodzajnik określony zmienia formę: der przechodzi w dem, das również w dem, a die w der. Sam rzeczownik pozostaje bez zmian.
| Mianownik | Celownik |
|---|---|
der Bus | mit dem Bus |
das Taxi | mit dem Taxi |
die Tasche | mit der Tasche |
Przykłady: Ich fahre mit dem Taxi. (Jadę taksówką.) Wir kommen mit der Bahn. (Przyjeżdżamy pociągiem.)
Pułapka dla Polaka: środek transportu wyraża się po polsku samym narzędnikiem, bez przyimka i bez rodzajnika („jadę autobusem”), a po niemiecku stawia się mit i rodzajnik w celowniku: mit dem Bus, mit dem Auto. Biernika den nie używa się po mit: mówi się mit dem Zug, nigdy mit den Zug.
Pokaż odpowiedź Das Auto ist neu. Heute fahren wir mit ___ Auto. demrównież: unseremPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Die Bahn ist schnell. Max fährt mit ___ Bahn. derPokaż odpowiedź
Rodzajnik nieokreślony odmienia się według tego samego wzoru: ein przyjmuje formę einem (rodzaj męski i nijaki), a eine formę einer (rodzaj żeński).
W liczbie mnogiej rodzajnik w celowniku ma formę den we wszystkich trzech rodzajach, a do rzeczownika dodaje się końcówkę -n: die Kinder → mit den Kindern, die Freunde → mit den Freunden, die Hunde → mit den Hunden, die Leute → mit den Leuten. Do liczby mnogiej zakończonej już na -n lub -s nie dodaje się nic: mit den Eltern, mit den Autos.
| Rodzaj męski | Rodzaj nijaki | Rodzaj żeński | Liczba mnoga | |
|---|---|---|---|---|
| Rodzajnik określony | dem | dem | der | den + -n |
| Rodzajnik nieokreślony | einem | einem | einer | — |
Przykład: Lena wohnt mit einem Hund und mit einer Katze. (Lena mieszka z psem i z kotem.) Rodzaj rzeczownika niemieckiego nie zawsze zgadza się z polskim: „kot” jest rodzaju męskiego, a die Katze żeńskiego, więc mówi się mit einer Katze.
Pokaż odpowiedź Paul spielt mit ___ Ball. Der Ball ist blau. einemrównież: dem, seinemPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Sophie wohnt mit ___ Katze zusammen. Die Katze ist alt. einerrównież: der, ihrerPokaż odpowiedź
Zaimki osobowe mają własne formy celownika: ich → mir, du → dir, forma grzecznościowa Sie → Ihnen, ihr → euch. euch jest zarazem formą biernika, więc przypadek widać tylko z kontekstu.
Używa się ich po mit (mit mir, mit dir) oraz w pytaniu o samopoczucie, w którym osoba stoi w celowniku: Wie geht es dir? (Jak się masz?) Wie geht es Ihnen? (Jak się pan / pani ma?) Odpowiedź brzmi Es geht mir gut albo Mir geht es gut (Czuję się dobrze).
Pułapka dla Polaka: do pana i do pani zwraca się po polsku w trzeciej osobie liczby pojedynczej, a po niemiecku formą grzecznościową Sie, która w celowniku ma formę Ihnen. Po mit stoi celownik: mit dir, nigdy mit dich.
Pokaż odpowiedź Hallo Anna! Wie geht es ___? dirPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Hallo Lena, hallo Paul! Wie geht es ___? euchPokaż odpowiedź
Kilka czasowników łączy się z osobą w celowniku, tak jak ich polskie odpowiedniki.
helfen(pomagać): osoba, której się pomaga, stoi w celowniku: Ich helfe der Frau. Wir helfen den Leuten. Mówi sięmir helfen, a niemich helfen. W formie grzecznościowej:Ihnen helfen.geben(dawać): rzecz stoi w bierniku, a osoba, która ją otrzymuje, w celowniku: Ich gebe dir den Schlüssel. (Daję ci klucz.)gefallenodpowiada polskiemu „podobać się”: podmiotem jest to, co się podoba, a osoba stoi w celowniku. Das Bild gefällt mir. znaczy „Ten obraz mi się podoba”. Przy podmiocie w liczbie mnogiej czasownik ma formęgefallen: Die Schuhe gefallen dir. (Podobają ci się te buty.) Najczęściej potrzebne formy to więces gefälltisie gefallen.
Zaimek pytający w celowniku ma formę wem? (komu?): Wem hilfst du? Wem gefällt das Haus?
Pokaż odpowiedź Das Hotel ___ (gefallen) mir sehr. gefälltPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Herr Weber, die Bilder ___ (gefallen) Ihnen, oder? gefallenPokaż odpowiedź
Po przyimkach aus, bei, nach, von i zu, tak jak po mit, zawsze stoi celownik.
aus: z (ze środka czegoś):aus dem Kino. Bez rodzajnika określa materiał:aus Papier,aus Holz.bei: u kogoś, podczas jakiejś czynności:beim Arzt,beim Essen.nach: po:nach dem Kurs,nach der Schule.von: od, z:vom Kino,von der Schule.zu: do osoby lub do miejsca:zum Bahnhof,zur Bank.
Trzy z tych przyimków łączą się zwykle z rodzajnikiem w cztery formy ściągnięte: zu dem → zum, zu der → zur, von dem → vom, bei dem → beim. Przykład: Nach der Schule geht Max zum Park. (Po szkole Max idzie do parku.)
Pułapka dla Polaka: polskie „do” nie ma jednego odpowiednika. Do osoby idzie się z zu (zum Arzt), a nie z nach. Polskie „z” odpowiada dwóm przyimkom: „z kimś” to mit, a „z jakiegoś miejsca” to aus. Przed Schule i Arbeit stawia się rodzajnik, którego polski nie ma: zur Schule, zur Arbeit.
Pokaż odpowiedź Am Freitag geht Lukas ___ Supermarkt. zumrównież: in denPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Mein Vater fährt jeden Tag ___ Arbeit. zurPokaż odpowiedź
Celownika używa się po przyimkach mit, aus, bei, nach, von i zu (formy ściągnięte zum, zur, vom, beim), przy czasownikach helfen, gefallen (gefällt) i geben oraz w pytaniu wem?. Rodzajnik ma w nim formy dem, der, einem, einer i den (z końcówką -n rzeczownika w liczbie mnogiej), a zaimki formy mir, dir, Ihnen i euch. Forma zależy od rodzaju i liczby rzeczownika albo od osoby, a rodzaj niemiecki sprawdza się w słowniku: „dziewczynka” jest rodzaju żeńskiego, a das Mädchen nijakiego.
Pokaż odpowiedź Der Film ___ (gefallen) Max nicht. gefälltPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Wie geht es ___, Frau Schmidt? IhnenPokaż odpowiedź
Załóż konto, aby zobaczyć resztę Masz już konto? Zaloguj się.
Ten katalog jest chroniony prawem do baz danych (dyrektywa europejska 96/9/WE): zabronione jest pobieranie lub ponowne wykorzystywanie jego istotnej części. Informacje prawne