Can, η προστακτική και οι προτάσεις · Αγγλική γραμματική A1

Περιεχόμενα · A1

Σε αυτό το μέρος θα μάθεις να λες τι ξέρεις ή μπορείς να κάνεις. Θα μάθεις επίσης να ζητάς κάτι, να δίνεις μια εντολή και να προτείνεις κάτι.

Λέω τι ξέρω ή μπορώ να κάνω: can, could#

Το can εκφράζει τι ξέρεις ή μπορείς να κάνεις, και το could τι ήξερες ή μπορούσες να κάνεις.

My son can read.Ο γιος μου ξέρει να διαβάζει.
I can’t come on Thursday.Δεν μπορώ να έρθω την Πέμπτη.
Can your dad cook?Ξέρει να μαγειρεύει ο μπαμπάς σου;
My mother could speak four languages.Η μητέρα μου μιλούσε τέσσερις γλώσσες.
We couldn’t find the station.Δεν μπορέσαμε να βρούμε τον σταθμό.

Σχηματισμός

Το can είναι modal ρήμα με τον ίδιο τύπο σε όλα τα πρόσωπα, χωρίς -s στο τρίτο ενικό πρόσωπο.
Το can ακολουθείται από τον βασικό τύπο του ρήματος, χωρίς to.
Η άρνηση είναι can’t ή cannot (μία λέξη)· η ερώτηση σχηματίζεται με αντιστροφή του can και του υποκειμένου, χωρίς do.
Ο Past Simple (αόριστος) του can είναι could (άρνηση couldn’t) και σχηματίζεται με τον ίδιο τρόπο.

	Ενεστώτας	Past Simple
καταφατική	She can dance.	She could dance.
αρνητική	She can’t dance.	She couldn’t dance.
ερωτηματική	Can she dance?	Could she dance?
σύντομη απάντηση	Yes, she can. / No, she can’t.	Yes, she could. / No, she couldn’t.

Χρήση

Το can εκφράζει μια ικανότητα (κάτι που ξέρεις να κάνεις) ή μια δυνατότητα (κάτι που μπορείς να κάνεις).
Το could εκφράζει μια ικανότητα στο παρελθόν: κάτι που ήξερες ή μπορούσες να κάνεις.
Το could αποδίδεται στα ελληνικά συνήθως με τον παρατατικό: She could dance. («Ήξερε να χορεύει.»)

Could ή Past Simple του ρήματος

Για κάτι που κατάφερες μία φορά, σε μια συγκεκριμένη στιγμή του παρελθόντος, στην καταφατική πρόταση δεν χρησιμοποιείται το could. Χρησιμοποιείται ο Past Simple του ίδιου του ρήματος: I found the station. («Βρήκα τον σταθμό.»)
Στην αρνητική πρόταση χρησιμοποιείται το couldn’t: I couldn’t find the station. («Δεν βρήκα τον σταθμό.»)

Διαφορά από τα ελληνικά

Στα ελληνικά χρησιμοποιούνται το «ξέρω να» (μια ικανότητα) και το «μπορώ να» (μια δυνατότητα). Στα αγγλικά χρησιμοποιείται το can και στις δύο περιπτώσεις. Το «ξέρω να μαγειρεύω» αποδίδεται με το I can cook, και το «μπορώ να έρθω» με το I can come.
Με τα see και hear χρησιμοποιείται συνήθως το can: I can see the sea («βλέπω τη θάλασσα»). Στα ελληνικά αρκεί το «βλέπω» ή το «ακούω».

Συνηθισμένα λάθη

~~He cans play the piano.~~ → He can play the piano.Το can δεν παίρνει ποτέ -s.
~~He can to play the piano.~~ → He can play the piano.Το «να» του «μπορώ να» δεν μεταφράζεται με το to: I can come, όχι I can to come.
~~He doesn’t can play the piano.~~ → He can’t play the piano.Η άρνηση του can σχηματίζεται χωρίς do: can’t.
~~I know to ride a bike.~~ → I can ride a bike.Για το «ξέρω να κάνω ποδήλατο» χρησιμοποιείται το can, όχι το know.

Να θυμάστε

Το can έχει τον ίδιο τύπο σε όλα τα πρόσωπα και ακολουθείται από τον βασικό τύπο: She can dance. («Ξέρει να χορεύει.»)
Στην ερώτηση, βάζεις το can πριν από το υποκείμενο: Can she dance? («Ξέρει να χορεύει;»)
Με το could λες τι ήξερες ή μπορούσες να κάνεις: She could dance. («Ήξερε να χορεύει.»)

Τώρα μπορείς να εκφράζεις μια ικανότητα ή μια δυνατότητα με το can, και μια ικανότητα στο παρελθόν με το could.

Εξάσκηση

«Can, η προστακτική και οι προτάσεις», Can και βασικός τύπος του ρήματος «Can, η προστακτική και οι προτάσεις», Η άρνηση: can’t «Το παρελθόν: ο Past Simple», Στο παρελθόν: could, couldn’t

Δημιουργήστε λογαριασμό: θα μεταφερθείτε κατευθείαν σε αυτές τις ασκήσεις.

Ζητώ άδεια ή μια χάρη: Can I…?, Can you…?#

Το Can I…? χρησιμοποιείται για να ζητήσεις άδεια ή κάτι, και το Can you…? για να ζητήσεις μια χάρη.

Can I sit next to you?Μπορώ να καθίσω δίπλα σου;
Can you carry this box, please?Μπορείς να κουβαλήσεις αυτό το κουτί, σε παρακαλώ;
Can I have a glass of water?Μου δίνετε ένα ποτήρι νερό;

Σχηματισμός

Στην παράκληση, το can μπαίνει πριν από το υποκείμενο I ή you, και ακολουθεί ο βασικός τύπος του ρήματος.
Όταν ζητάς κάτι, το Can I have ακολουθείται από ουσιαστικό.

Χρήση

Το Can I + βασικός τύπος χρησιμοποιείται για να ζητήσεις άδεια.
Το Can you + βασικός τύπος χρησιμοποιείται για να ζητήσεις μια χάρη.
Το Can I have…? χρησιμοποιείται για να ζητήσεις κάτι.

Απάντηση

Στη σύντομη απάντηση επαναλαμβάνεται το can: Yes, you can. («Ναι, μπορείς.») ή Sorry, I can’t. («Συγγνώμη, δεν μπορώ.»)
Για να δεχτείς, απαντάς επίσης Yes, of course. («Ναι, βεβαίως.»)
Για να αρνηθείς, απαντάς Sorry, you can’t. («Συγγνώμη, δεν μπορείς.»)

Please

Με το please η παράκληση γίνεται πιο ευγενική.
Το please μπαίνει στο τέλος της πρότασης ή μετά το υποκείμενο: Can you please wait? («Μπορείς να περιμένεις, σε παρακαλώ;»)

Συνηθισμένα λάθη

~~Can I to sit here?~~ → Can I sit here?Το «να» του «μπορώ να καθίσω» δεν μεταφράζεται με το to.
~~Do you can help me?~~ → Can you help me?Η ερώτηση με το can σχηματίζεται με αντιστροφή, χωρίς do.

→ Δείτε επίσης: Ζητάω και προσφέρω ευγενικά: I’d like, Would you like…? (A1)

Να θυμάστε

Για να ζητήσεις άδεια, χρησιμοποιείς το Can I + βασικό τύπο: Can I sit here? («Μπορώ να καθίσω εδώ;»)
Για να ζητήσεις μια χάρη, χρησιμοποιείς το Can you + βασικό τύπο: Can you wait? («Μπορείς να περιμένεις;»)
Στη σύντομη απάντηση επαναλαμβάνεται το can: Yes, you can. («Ναι, μπορείς.»)

Τώρα μπορείς να ζητάς άδεια, μια χάρη ή κάτι με το Can I…? και το Can you…?.

Εξάσκηση

«Can, η προστακτική και οι προτάσεις», Παρακλήσεις: Can I, Can you

Δημιουργήστε λογαριασμό: θα μεταφερθείτε κατευθείαν σε αυτές τις ασκήσεις.

Δίνω μια εντολή ή προτείνω: η προστακτική και το let’s#

Η προστακτική σχηματίζεται με τον βασικό τύπο χωρίς υποκείμενο, και η άρνησή της με το don’t + βασικό τύπο.

Close the window, please.Κλείσε το παράθυρο, σε παρακαλώ.
Don’t eat the cake.Μη φας το κέικ.
Be quick!Κάνε γρήγορα!
Don’t be sad.Μη στενοχωριέσαι.

Σχηματισμός

	καταφατική	αρνητική	με let’s
τύπος	βασικός τύπος	don’t + βασικός τύπος	let’s + βασικός τύπος
παράδειγμα	Open the door.	Don’t run.	Let’s go!

Η προστακτική σχηματίζεται με τον βασικό τύπο του ρήματος, χωρίς υποκείμενο και χωρίς to.
Ο ίδιος τύπος χρησιμοποιείται και για το «εσύ» και για το «εσείς»: Open the door. («Άνοιξε την πόρτα.» ή «Ανοίξτε την πόρτα.»)
Η άρνηση σχηματίζεται με το don’t (do not) πριν από τον βασικό τύπο: Don’t run. («Μην τρέχεις.»)
Και πριν από το be η άρνηση σχηματίζεται με το don’t: Don’t be angry. («Μην είσαι θυμωμένος.»)

Χρήση

Η προστακτική εκφράζει μια εντολή, μια οδηγία ή μια συμβουλή.
Με το please, στην αρχή ή στο τέλος της πρότασης, η εντολή γίνεται πιο ευγενική: Please sit down. («Καθίστε, παρακαλώ.»)

Let’s

Το Let’s είναι ο συντομευμένος τύπος του let us.
Το Let’s + βασικός τύπος χρησιμοποιείται για να προτείνεις μια πράξη στην οποία συμμετέχεις κι εσύ: Let’s go! («Πάμε!»)
Στα ελληνικά το Let’s αποδίδεται συχνά με το «ας»: Let’s eat. («Ας φάμε.»), Let’s have a coffee. («Ας πιούμε έναν καφέ.»)
Η απόστροφος είναι υποχρεωτική: γράφεται let’s, όχι lets.

Διαφορά από τα ελληνικά

Στα ελληνικά η προστακτική έχει δύο τύπους, για το «εσύ» και για το «εσείς» («κλείσε», «κλείστε»). Στα αγγλικά ο τύπος είναι ένας: Close the window. («Κλείσε το παράθυρο.» ή «Κλείστε το παράθυρο.»)
Στα ελληνικά ο τύπος του ρήματος αλλάζει στην άρνηση («άγγιξε», «μην αγγίξεις»). Στα αγγλικά ο βασικός τύπος δεν αλλάζει μετά το don’t: Don’t touch the dog. («Μην αγγίξεις τον σκύλο.»)

Συνηθισμένα λάθη

~~No eat the cake.~~ → Don’t eat the cake.Το «μη(ν)» δεν μεταφράζεται με το no· η αρνητική προστακτική σχηματίζεται με το don’t.
~~Not be sad.~~ → Don’t be sad.Και πριν από το be η αρνητική προστακτική σχηματίζεται με το don’t, όχι με το not.
~~Lets go!~~ → Let’s go!Η απόστροφος του let’s είναι υποχρεωτική.

Να θυμάστε

Η προστακτική σχηματίζεται με τον βασικό τύπο, χωρίς υποκείμενο: Sit down. («Κάτσε.» ή «Καθίστε.»)
Η άρνηση σχηματίζεται με το don’t και τον βασικό τύπο: Don’t run. («Μην τρέχεις.»)
Το Let’s + βασικός τύπος χρησιμοποιείται για να προτείνεις να κάνετε κάτι μαζί: Let’s go! («Πάμε!»)

Τώρα μπορείς να δίνεις εντολές ή συμβουλές, καταφατικές ή αρνητικές, και να προτείνεις μια κοινή πράξη με το let’s.

Εξάσκηση

«Can, η προστακτική και οι προτάσεις», Η προστακτική «Can, η προστακτική και οι προτάσεις», Η αρνητική προστακτική: don’t «Can, η προστακτική και οι προτάσεις», Προτείνουμε: let’s, how about

Δημιουργήστε λογαριασμό: θα μεταφερθείτε κατευθείαν σε αυτές τις ασκήσεις.

Προτείνω μια ιδέα: How about…?, What about…?#

Το How about…? και το What about…?, με ουσιαστικό ή με ρήμα σε -ing, χρησιμοποιούνται για να προτείνεις κάτι.

How about some soup?Τι λες για μια σούπα;
What about Saturday?Τι λες για το Σάββατο;
How about going to the park?Τι λες να πάμε στο πάρκο;

Σχηματισμός

	με ουσιαστικό	με ρήμα
τύπος	How about / What about + ουσιαστικό	How about / What about + ρήμα σε -ing
παράδειγμα	How about a coffee?	What about going to the cinema?

Χρήση

Το How about…? και το What about…? χρησιμοποιούνται για να προτείνεις ένα πράγμα ή μια ιδέα.
Το How about…? και το What about…? αντιστοιχούν στο «τι λες για…;» ή στο «τι λες να…;».

Συνηθισμένα λάθη

~~How about go to the park?~~ → How about going to the park?Μετά το How about το ρήμα παίρνει την κατάληξη -ing· στα ελληνικά ακολουθεί «να» και ρήμα («τι λες να πάμε»).
~~What about go to the beach?~~ → What about going to the beach?Και μετά το What about το ρήμα παίρνει την κατάληξη -ing, όχι τον βασικό τύπο.

Να θυμάστε

Μετά το How about και το What about μπορεί να ακολουθεί ουσιαστικό: How about a coffee? («Τι λες για έναν καφέ;»)
Μετά το How about και το What about το ρήμα παίρνει την κατάληξη -ing: What about going to the cinema? («Τι λες να πάμε σινεμά;»)

Συνοπτικά

Για να…	Τύπος	Παράδειγμα
πεις τι ξέρεις να κάνεις	can + βασικός τύπος	I can cook.
πεις τι ήξερες να κάνεις	could + βασικός τύπος	I could cook at ten.
ζητήσεις άδεια	Can I + βασικός τύπος;	Can I open the window?
ζητήσεις μια χάρη	Can you + βασικός τύπος;	Can you wait?
δώσεις μια εντολή	βασικός τύπος	Sit down.
απαγορεύσεις κάτι	Don’t + βασικός τύπος	Don’t sit here.
προτείνεις να κάνετε κάτι μαζί	Let’s + βασικός τύπος	Let’s sit here.
προτείνεις κάτι	How about + ουσιαστικό ή -ing;	How about a walk?

Τώρα μπορείς να προτείνεις ένα πράγμα ή μια ιδέα με το How about…? και το What about…?.

Εξάσκηση

«Can, η προστακτική και οι προτάσεις», Προτείνουμε: let’s, how about

Δημιουργήστε λογαριασμό: θα μεταφερθείτε κατευθείαν σε αυτές τις ασκήσεις.