Deutsch → Polski
Tryb rozkazujący
Niemiecki tryb rozkazujący dla Sie, du i ihr: kommen Sie, komm, warte, kommt; forma dla du ze zmianą e → i (gib, nimm, lies), ale fahr i schlaf bez przegłosu; sei, seid, seien Sie; czasowniki rozdzielnie złożone z przedrostkiem na końcu i polecenia przeczące z nicht: ruf mich an, mach das nicht.
Tryb rozkazujący w formie grzecznościowej tworzy się z bezokolicznika, po którym stawia się Sie: kommen Sie, warten Sie, fahren Sie, schreiben Sie, nehmen Sie, schließen Sie, bezahlen Sie, sprechen Sie, trinken Sie. Samogłoska bezokolicznika się tu nie zmienia, także w czasownikach takich jak nehmen i sprechen. Bitte stawia się po Sie albo na początku zdania.
Frau Meier, kaufen Sie bitte Milch! (Pani Meier, proszę kupić mleko.)
Polska prośba grzecznościowa ma zwykle postać „proszę” z bezokolicznikiem („proszę poczekać”) albo „niech pan / pani” z trzecią osobą liczby pojedynczej. Po niemiecku w obu przypadkach używa się bezokolicznika z Sie: Warten bitte! nie jest uprzejmą prośbą. W piśmie wykrzyknik odróżnia polecenie (Kommen Sie!) od pytania (Kommen Sie?).
Pokaż odpowiedź kommen · Imperativ · sie/Sie kommen SiePokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź warten · Imperativ · sie/Sie warten SiePokaż odpowiedź
Tryb rozkazujący dla du tworzy się od tematu czasownika, bez końcówki i bez zaimka: kommen → komm, machen → mach, trinken → trink, lernen → lern, fragen → frag, kaufen → kauf. W staranniejszym stylu dodaje się -e: komme, mache, trinke, lerne, frage, kaufe. Do tematów zakończonych na -d lub -t oraz do tematów takich jak öffn- dodaje się -e: warte, antworte, öffne (w mowie słyszy się też krótkie wart).
Lukas, kauf bitte Brot! (Lukas, kup, proszę, chleb.)
Formy dla du używa się wobec przyjaciela, dziecka lub członka rodziny, tak jak polskiej formy na „ty”. Polski czasownik zwrotny nie zawsze ma niemiecki odpowiednik z sich: „ucz się” to lern, bez zaimka.
Pokaż odpowiedź machen · Imperativ · du machPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź warten · Imperativ · du wartePokaż odpowiedź
W czasownikach, które w czasie teraźniejszym zmieniają e na i lub ie, ta sama zmiana występuje w trybie rozkazującym dla du, bez -e: du gibst → gib, du liest → lies, du sprichst → sprich, du nimmst → nimm, du isst → iss, du hilfst → hilf. Przegłosu a → ä w trybie rozkazującym nie ma: du fährst → fahr (lub fahre), du schläfst → schlaf (lub schlafe).
Anna, gib Paul das Heft! (Anna, daj Paulowi zeszyt.)
Częsty błąd polega na tworzeniu formy od bezokolicznika (nehm, gebe) albo na dodaniu przegłosu (fähr). Poprawne formy to nimm, gib i fahr.
Pokaż odpowiedź geben · Imperativ · du gibPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź lesen · Imperativ · du liesPokaż odpowiedź
Tryb rozkazujący dla ihr to forma ihr czasu teraźniejszego bez zaimka: kommt, wartet, esst, nehmt, fahrt. Samogłoska bezokolicznika się nie zmienia: fahrt, nehmt. Używa się go wobec kilku osób, do których mówimy na „ty”, tak jak polskiej formy na „wy” („chodźcie”).
Czasownik sein ma własny tryb rozkazujący: sei (du), seid (ihr), seien Sie (Sie), a nie sind Sie. Polskie „proszę być” i „niech pan będzie” oddaje się przez seien Sie.
Kinder, trinkt eure Milch! (Dzieci, wypijcie mleko.) · Herr Braun, seien Sie bitte nicht traurig! (Panie Braun, proszę się nie smucić.)
Pokaż odpowiedź kommen · Imperativ · ihr kommtPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź sein · Imperativ · du seiPokaż odpowiedź
W czasownikach rozdzielnie złożonych przedrostek stawia się na końcu polecenia, tak jak w czasie teraźniejszym: ruf an (lub rufe an), steht auf, kommen Sie mit. Zaimek lub inne słowo stawia się między czasownikiem a przedrostkiem: ruf mich an, nimm … mit, mach … aus (lub mache … aus). Polskie „dzwonić do kogoś” łączy się z przyimkiem i dopełniaczem, a anrufen łączy się z biernikiem bez przyimka: „zadzwoń do mnie” to ruf mich an.
Polecenie przeczące tworzy się z nicht, które stawia się na końcu, przed przedrostkiem rozdzielnym, albo przed słowem, którego dotyczy przeczenie. Po polsku „nie” stawia się przed czasownikiem, dlatego częsty błąd to Nicht ruf mich an; poprawnie: Ruf mich nicht an, Kauf das nicht.
Steh bitte früh auf! (Wstań, proszę, wcześnie.)
Pokaż odpowiedź anrufen · Imperativ · du ruf anPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź aufstehen · Imperativ · ihr steht aufPokaż odpowiedź
Formy dla Sie, du i ihr występują tu razem: sei i seid, zmiana samogłoski (lies, gib, ale helft, esst) oraz czasowniki rozdzielnie złożone: rufen Sie … an, ruf mich … an, steh auf (lub stehe auf), fahren Sie, zeig. Forma zależy od osoby, do której się zwracamy.
Pokaż odpowiedź Herr Lang, ___ (anrufen) bitte Frau Klein an! rufen SiePokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Sophie, ___ (lesen) den Brief! liesPokaż odpowiedź
Załóż konto, aby zobaczyć resztę Masz już konto? Zaloguj się.
Ten katalog jest chroniony prawem do baz danych (dyrektywa europejska 96/9/WE): zabronione jest pobieranie lub ponowne wykorzystywanie jego istotnej części. Informacje prawne