Deutsch → Polski
Łączenie zdań: denn, deshalb, dann
Przyczyna z denn (czasownik na drugim miejscu) albo z weil (czasownik na końcu), skutek z deshalb i czasownikiem zaraz po nim (deshalb bleibe ich), kolejne kroki z zuerst, dann, danach, später i zum Schluss, a potem wybór między und, aber, denn, deshalb, dann, weil, dass i wenn.
denn i weil wyrażają przyczynę i oba odpowiadają polskiemu „bo” lub „ponieważ”. Różnią się szykiem. denn łączy dwa zdania główne: po nim stoi najpierw podmiot, potem czasownik, albo inna część zdania, a po niej czasownik (denn morgen habe ich Zeit). weil wprowadza zdanie podrzędne, w którym czasownik odmieniony stawia się na końcu: weil er wohnt, weil sie gearbeitet hat, weil wir aufgestanden sind.
Ich gehe nach Hause, denn ich bin müde.(Idę do domu, bo jestem zmęczony.)Ich gehe nach Hause, weil ich müde bin.(Idę do domu, ponieważ jestem zmęczony.)
Przed obydwoma spójnikami stawia się przecinek. Tylko od weil może się zaczynać samodzielna odpowiedź na pytanie warum?: Warum kommst du nicht? — Weil ich arbeite. Zdanie z denn występuje zawsze po zdaniu głównym.
Pułapka dla Polaka: po „bo” i „ponieważ” szyk jest po polsku taki sam jak w zwykłym zdaniu („bo mój brat tu mieszka”), a po weil czasownik odmieniony stawia się na końcu: weil mein Bruder hier wohnt.
Pokaż odpowiedź Lena bleibt heute zu Hause, ___ sie ist krank. dennPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Wir nehmen ein Taxi, ___ der Bus nicht kommt. weilPokaż odpowiedź
deshalb („dlatego”, „więc”) wprowadza skutek. Jest przysłówkiem, a nie spójnikiem: zajmuje pierwsze miejsce w zdaniu, dlatego czasownik odmieniony stawia się zaraz po nim, a podmiot po czasowniku. Tak samo jest z czasownikiem modalnym i posiłkowym; bezokolicznik lub imiesłów stawia się na końcu, a przedrostek czasownika rozdzielnie złożonego także na końcu.
| Przed czasownikiem | Czasownik | Podmiot | Reszta |
|---|---|---|---|
deshalb | nehme | ich | den Zug |
deshalb | muss | ich | heute kochen |
deshalb | habe | ich | lange geschlafen |
Inne formy: deshalb ruft er … an, deshalb warte ich, deshalb trinke ich, deshalb bleibt sie, deshalb gehen wir. deshalb może też stać po czasowniku, wewnątrz zdania: Ich bleibe deshalb hier.
Pułapka dla Polaka: po „więc” i „dlatego” podmiot po polsku zwykle się pomija albo stawia przed czasownikiem („więc (my) idziemy”). Po deshalb podmiot jest obowiązkowy i stoi po czasowniku: deshalb gehen wir, nigdy deshalb wir gehen ani deshalb gehen. denn wprowadza przyczynę, a deshalb skutek.
Pokaż odpowiedź Es regnet, deshalb ___ (nehmen) ich den Bus. nehmePokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Lukas hat heute nichts gegessen, ___ hat er jetzt Hunger. deshalbPokaż odpowiedź
Tymi przysłówkami porządkuje się kolejne czynności: zuerst („najpierw”), dann („potem”), danach („potem”, „po tym”), später („później”) i zum Schluss lub am Schluss („na koniec”). Gdy jeden z nich stoi na początku zdania, czasownik odmieniony stawia się zaraz po nim, a podmiot po czasowniku: zuerst duscht er, danach liest sie, später trifft er, zuerst rufe ich … an, danach spielen wir, zum Schluss lese ich, danach hat sie … angerufen.
Zuerst trinke ich einen Tee, danach gehe ich zur Arbeit.(Najpierw piję herbatę, potem idę do pracy.)Zum Schluss sehen wir einen Film.(Na koniec oglądamy film.)
danach pisze się łącznie. Samo nach to przyimek, jak polskie „po”, i łączy się z rzeczownikiem: nach dem Kino („po kinie”). zum Schluss to stałe wyrażenie z zum.
Pułapka dla Polaka: polskie „w końcu” ma dwa znaczenia. Ostatni krok wyliczenia, „na koniec”, to zum Schluss, a „wreszcie”, „nareszcie”, po długim czekaniu, to endlich.
Pokaż odpowiedź Zuerst ___ (duschen) Max, danach frühstückt er. duschtPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Lena räumt zuerst die Küche auf. Danach ___ (lesen) sie ein Buch. liestPokaż odpowiedź
Miejsce czasownika w drugim zdaniu zależy od słowa, które łączy oba zdania. Rozróżnia się trzy grupy:
| Grupa | Słowa | Szyk po nich |
|---|---|---|
| spójniki współrzędne | und, aber, oder, denn | podmiot, potem czasownik: aber die Wohnung ist klein |
| przysłówki | deshalb, dann, danach | czasownik, potem podmiot: deshalb bleibe ich |
| spójniki podrzędne | weil, dass, wenn | czasownik na końcu: wenn du Zeit hast |
weil wyraża przyczynę, dass (polskie „że”) wprowadza to, co ktoś myśli, wie lub ma nadzieję, a wenn warunek albo czas. Gdy zdanie z weil, dass lub wenn stoi na pierwszym miejscu, zdanie główne zaczyna się od czasownika: Wenn es regnet, koche ich. Przysłówek taki jak dann może też stać wewnątrz zdania: Wir essen dann zu Hause.
Pułapka dla Polaka: polskie „kiedy” w pytaniu to wann (Wann kommst du?), ale na początku zdania o czymś, co się powtarza lub dopiero nastąpi, to wenn, z czasownikiem na końcu: Wenn ich Zeit habe, lese ich. Polskie „jeśli” i „jeżeli” to także wenn.
Pokaż odpowiedź Ich glaube, ___ der Film um acht anfängt. dassPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Ich habe schlecht geschlafen, ___ bin ich heute müde. deshalbPokaż odpowiedź
Przyczyna z denn i weil, skutek z deshalb, kolejne kroki z zuerst, dann, danach i zum Schluss, dass po hoffen oraz wybór między trzema rodzajami szyku. Wśród form czasownika są kaufe, spiele, habe, ist, arbeitet i isst, a po zdaniu z wenn na pierwszym miejscu: bleiben wir.
Pokaż odpowiedź Ich nehme einen Schirm mit, ___ es soll heute regnen. dennPokaż odpowiedź
Pokaż odpowiedź Mia hat morgen Geburtstag, deshalb ___ (kaufen) ich heute ein Geschenk. kaufePokaż odpowiedź
Załóż konto, aby zobaczyć resztę Masz już konto? Zaloguj się.
Ten katalog jest chroniony prawem do baz danych (dyrektywa europejska 96/9/WE): zabronione jest pobieranie lub ponowne wykorzystywanie jego istotnej części. Informacje prawne