Prośby, rady, obowiązek i propozycje · Gramatyka angielska A2

Uprzejme prośby: Could you…? Could I…?#

Użycie

Could you + forma podstawowa służy do grzecznej prośby o przysługę; Could I + forma podstawowa – do grzecznej prośby o pozwolenie lub o jakąś rzecz. Te zwroty są grzeczniejsze niż Can you…? i Can I…?, poznane na poziomie A1. Please czyni je jeszcze grzeczniejszymi.

Could you open the window, please?Czy mógłby pan otworzyć okno?
Could I use your phone?Czy mógłbym skorzystać z twojego telefonu?
Could I pay by card?Czy mogę zapłacić kartą?

W prośbie could nie wyraża przeszłości: łagodzi prośbę, podobnie jak polski tryb przypuszczający („mógłbyś”, „mógłby pan”). Could oznaczające umiejętność w przeszłości (I could swim at five, „umiałem pływać, kiedy miałem pięć lat”) to inne użycie. Would you…? jest równie grzeczne jak Could you…?: Would you close the door, please? Can you…? i Will you…? stosuje się wśród bliskich.

Odpowiedzi. Zgodę wyraża się zwrotami Of course., Sure., No problem. lub Certainly. (bardziej oficjalnie). Udzielając pozwolenia, używa się can, a nie could: Could I sit here? — Yes, of course you can. Grzeczną odmowę zaczyna się często od Sorry lub I’m afraid: I’m afraid I can’t. Podając to, o co ktoś prosił, mówi się Here you are.

Różnica w porównaniu z polskim

Po polsku grzeczność wyrażają tryb przypuszczający oraz forma „pan”, „pani”: „Czy mógłby pan…?”, „Czy mogłabym…?”. Po angielsku could ma jedną formę dla każdej osoby i każdego rodzaju, a you odpowiada zarówno „ty”, jak i „pan”, „pani”: grzeczność wyrażają could i please. Pytanie tworzy się bez do i bez wyrazu odpowiadającego polskiemu „czy”: Could you…?, a nie Do you could…?

Częste błędy

~~Could you to speak more slowly?~~ → Could you speak more slowly?Po could czasownik występuje w formie podstawowej, bez to.
~~Could I sit here? — Yes, you could.~~ → Yes, you can.Pozwolenia udziela się za pomocą can.

Ćwicz

„Prośby, rady, obowiązek i propozycje”, Uprzejme prośby: Could you, Could I „Prośby, rady, obowiązek i propozycje”, Odpowiedź na prośbę

Załóż konto, a od razu trafisz do tych ćwiczeń.

Rady: should#

Tworzenie

Po should następuje forma podstawowa bez to; should ma jedną formę we wszystkich osobach. Przeczenie ma formę shouldn’t (should not); pytanie tworzy się przez postawienie should przed podmiotem, bez do.

Użycie

Should wyraża radę, czyli to, co lepiej zrobić: „powinieneś”, „należałoby”. Shouldn’t wyraża odradzanie.

You should eat more vegetables.Powinieneś jeść więcej warzyw.
She shouldn’t work so late.Nie powinna pracować do tak późna.
Should I call him? — Yes, you should.Powinnam do niego zadzwonić? — Tak, powinnaś.
What should we bring to the party?Co powinniśmy przynieść na imprezę?

Różnica w porównaniu z polskim

Polskie „powinien” zmienia formę według osoby i rodzaju („powinienem”, „powinnaś”, „powinni”); should ma jedną formę. Polskiemu bezokolicznikowi po „powinien” odpowiada forma podstawowa bez to: „Powinieneś do niej zadzwonić” → You should call her. Prośbę o radę („Co mam włożyć?”) wyraża się przez should lub shall: What should I wear?, What shall I wear?

Częste błędy

~~He shoulds go.~~ → He should go.
~~You should to take an umbrella.~~ → You should take an umbrella.
~~Do I should take a coat?~~ → Should I take a coat?

Ćwicz

„Prośby, rady, obowiązek i propozycje”, Rady: should, shouldn’t

Załóż konto, a od razu trafisz do tych ćwiczeń.

Obowiązek: have to, must#

Tworzenie

Must jest czasownikiem modalnym: ma jedną formę, następuje po nim forma podstawowa bez to, a przeczenie ma formę mustn’t. Have to odmienia się jak zwykły czasownik: I have to, she has to, I had to; przeczenie i pytanie tworzy się z do, does lub did.

	have to	must
zdanie twierdzące	I have to phone. / She has to phone.	I must phone. / She must phone.
przeczenie	I don’t have to phone. (brak obowiązku)	I mustn’t phone. (zakaz)
pytanie	Do you have to phone? / Does she have to phone?	Must you phone? (rzadko)
czas przeszły	I had to phone. / I didn’t have to phone.	— (używa się had to)

Użycie

Have to i must wyrażają obowiązek lub konieczność. Ich znaczenia w dużej mierze się pokrywają; have to stosuje się chętnie przy obowiązku narzuconym z zewnątrz (przez przepisy, rozkład, pracę), must – przy tym, co mówiący sam uważa za konieczne, oraz w pisanych regulaminach. W przeszłości obowiązek wyraża się przez had to.

I have to wear a uniform at school.W szkole muszę nosić mundurek.
Does your brother have to wear a uniform?Czy twój brat musi nosić mundurek?
You must try this cake!Musisz spróbować tego ciasta!
We had to wait an hour at the airport.Na lotnisku musieliśmy czekać godzinę.

Zakaz i brak obowiązku. W przeczeniu obie konstrukcje mają różne znaczenia. Mustn’t wyraża zakaz: „nie wolno”, „nie można”. Don’t have to wyraża brak obowiązku: „nie musisz”, „nie trzeba”. W przeszłości brak obowiązku wyraża didn’t have to, a niemożność lub zakaz – couldn’t.

You mustn’t take photos in the museum.W muzeum nie wolno robić zdjęć.
You don’t have to bring anything.Nie musisz niczego przynosić.
It was Sunday, so I didn’t have to work.Była niedziela, więc nie musiałem pracować.
We couldn’t park near the station.Nie mogliśmy zaparkować przy dworcu.

Różnica w porównaniu z polskim

Polskie „nie musisz” wygląda jak dosłowny odpowiednik mustn’t, ale znaczy coś zupełnie innego. „Nie musisz” (brak obowiązku) → You don’t have to; „nie wolno ci” (zakaz) → You mustn’t. You mustn’t call her znaczy więc „Nie wolno ci do niej dzwonić”, a nie „Nie musisz do niej dzwonić”. „Musiałem wyjść” → I had to leave, bo must nie ma formy czasu przeszłego.

Częste błędy

~~You mustn’t come if you’re busy.~~ → You don’t have to come if you’re busy.„Nie musisz przychodzić” wyraża brak obowiązku: don’t have to. Mustn’t oznacza zakaz.
~~He have to work on Saturdays.~~ → He has to work on Saturdays.
~~Does she has to pay?~~ → Does she have to pay?
~~I must to go now.~~ → I must go now.
~~Yesterday I must stay at home.~~ → Yesterday I had to stay at home.Must nie ma formy czasu przeszłego: używa się had to.

Ćwicz

„Prośby, rady, obowiązek i propozycje”, Obowiązek: have to, must „Prośby, rady, obowiązek i propozycje”, Brak obowiązku i zakaz: don’t have to, mustn’t, had to

Załóż konto, a od razu trafisz do tych ćwiczeń.

Propozycje: Shall I…? Shall we…? Why don’t we…?#

Użycie

Shall I + forma podstawowa służy do zaproponowania pomocy: „może zrobię…?”, „czy mam…?”. Shall we + forma podstawowa i Why don’t we + forma podstawowa służą do zaproponowania wspólnego działania: „może…?”, „a może byśmy…?”. W tym znaczeniu shall występuje w pytaniu z I i we, bez do.

Shall I make some tea?Zrobić herbaty?
Shall we go for a walk?Może pójdziemy na spacer?
Why don’t we take a taxi?A może weźmiemy taksówkę?
What time shall we meet?O której się spotkamy?

Propozycję przyjmuje się zwrotami Yes, let’s., Good idea!, a propozycję pomocy – Yes, please.; odrzuca się ją zwrotem No, thanks. Let’s („chodźmy”, „zróbmy”), poznane na poziomie A1, wyraża tę samą propozycję bez pytania: Let’s take a taxi.

Różnica w porównaniu z polskim

Po polsku propozycję wyraża często sam bezokolicznik albo czas przyszły bez podmiotu: „Zrobić herbaty?”, „Może pójdziemy na spacer?”. Po angielsku pytanie ma podmiot i czasownik modalny: Shall I make some tea?, Shall we go for a walk?

Częste błędy

~~Do we shall go?~~ → Shall we go?Pytanie tworzy się bez do.
~~I think we shall leave now.~~ → I think we should leave now.Radę lub opinię wyraża się przez should, a nie shall.

Podsumowanie

Cel	Forma	Przykład
grzeczna prośba o przysługę	Could you + forma podstawowa?	Could you wait a minute?
grzeczna prośba o pozwolenie	Could I + forma podstawowa?	Could I come in?
rada, odradzanie	should, shouldn’t + forma podstawowa	You should sleep more.
obowiązek	have to, must + forma podstawowa	I have to phone.
obowiązek w przeszłości	had to + forma podstawowa	I had to phone.
zakaz („nie wolno”)	mustn’t + forma podstawowa	You mustn’t touch it.
brak obowiązku („nie musisz”)	don’t have to + forma podstawowa	You don’t have to pay.
propozycja pomocy	Shall I + forma podstawowa?	Shall I open the window?
propozycja wspólnego działania	Shall we, Why don’t we + forma podstawowa?	Shall we dance?

Ćwicz

„Prośby, rady, obowiązek i propozycje”, Propozycje: Shall I, Shall we, Why don’t we

Załóż konto, a od razu trafisz do tych ćwiczeń.