Kardamone
Nauczyciele Załóż konto

Wróć

Gramatyka angielska A2: podstawowy

Warunek i zdanie względne

Czytaj w języku: Български · Deutsch · Ελληνικά · Español · Français · Italiano · Nederlands · Português · Română · Türkçe · Українська

Spis treści · A2
  1. Czas przeszły i czas Present Perfect
  2. Mówienie o przyszłości
  3. Prośby, rady, obowiązek i propozycje
  4. Konstrukcje czasownikowe
  5. Strona bierna
  6. Warunek i zdanie względne
    1. Warunek realny: if + czas teraźniejszy
    2. Zdanie względne: who, which, that
    3. Gdzie i kiedy w zdaniach względnych: where, when
  7. Przedimki i określenia ilości
  8. Zaimki i wyrazy odsyłające
  9. Przymiotniki i przysłówki
  10. Pytania
  11. Przyimki i szyk wyrazów
  12. Pisownia wyrazów, które brzmią tak samo

Dwa rodzaje zdań podrzędnych pozwalają budować dłuższe zdania: zdanie z if, które wyraża warunek, i zdanie względne, które określa rzeczownik.

Warunek realny: if + czas teraźniejszy#

Tworzenie

W warunku realnym (w polskich podręcznikach: zerowy i pierwszy okres warunkowy) zdanie z if („jeśli”, „jeżeli”) jest w czasie Present Simple. Zdanie główne jest w czasie Present Simple, gdy mowa o prawdzie ogólnej lub zwyczaju, zawiera will + forma podstawowa, gdy mowa o skutku w przyszłości, albo ma formę trybu rozkazującego, gdy wyraża radę lub polecenie.

Zdanie z ifZdanie główneZnaczenie
If you mix red and white,you get pink.prawda ogólna
If I’m tired,I stay in bed.zwyczaj
If it rains on Saturday,we’ll stay at home.skutek w przyszłości
If you see Anna,say hello.rada, polecenie

Użycie

Warunek realny wyraża sytuację możliwą lub prawdopodobną i jej skutek. Przy prawdzie ogólnej lub zwyczaju if można zastąpić przez when („kiedy”) bez zmiany znaczenia. W odniesieniu do przyszłości if wprowadza sytuację możliwą, a when – sytuację, która na pewno nastąpi: When I get home, I’ll call you.

  • If you don’t sleep, you feel tired.Kiedy się nie śpi, jest się zmęczonym.
  • If the weather is nice, we’ll have lunch in the garden.Jeśli będzie ładna pogoda, zjemy obiad w ogrodzie.
  • I’ll lend you my car if you need it.Pożyczę ci samochód, jeśli będziesz go potrzebować.
  • If you are cold, close the window.Jeśli ci zimno, zamknij okno.

Kolejność zdań. Zdanie z if może stać na początku albo na końcu zdania złożonego, bez zmiany znaczenia. Na początku oddziela się je przecinkiem; na końcu zwykle się go nie stawia: If you’re hungry, eat something. / Eat something if you’re hungry.

Różnica w porównaniu z polskim

Po polsku po „jeśli”, „jeżeli” i „kiedy”, gdy mowa o przyszłości, stoi czas przyszły: „Jeśli jutro będzie padać, zostaniemy w domu”, „Kiedy wrócę, zadzwonię”. Po angielsku w zdaniu z if lub when używa się w tym znaczeniu czasu Present Simple, a nie will: If it rains tomorrow, we’ll stay at home, When I get back, I’ll phone you. Will stoi tylko w zdaniu głównym. Polskie zdania bez podmiotu („Jeśli ci zimno…”, „Jeśli pada…”) mają po angielsku podmiot: If you’re cold…, If it’s raining…

Częste błędy

  • If you will come, I will be happy. → If you come, I’ll be happy.
  • When I will arrive, I’ll phone you. → When I arrive, I’ll phone you.Po if i when czasownik występuje w czasie Present Simple, także gdy mowa o przyszłości.
  • If she don’t call, I’ll call her. → If she doesn’t call, I’ll call her.Po if czasownik zgadza się z podmiotem jak w każdym zdaniu w czasie Present Simple.

Zapamiętaj

Warunek realny dotyczy tego, co możliwe. Warunek nierealny („gdybym był bogaty”) buduje się inaczej.

Zdanie względne: who, which, that#

Tworzenie

Zdanie względne stoi po rzeczowniku, który określa, i zaczyna się od zaimka względnego. Gdy rzeczownik oznacza osobę, zaimkiem względnym jest who lub that; gdy oznacza rzecz lub zwierzę – which lub that. That stosuje się w obu przypadkach, zwłaszcza w mowie.

RzeczownikZaimek względny jako podmiotPrzykład
osobawho, thatthe woman who lives next door
rzecz, zwierzęwhich, thatthe dog which lives next door

Użycie

Zdanie względne podaje informację potrzebną, by wiedzieć, o kim lub o czym mowa: the man who sold me this car (a nie jakiś inny mężczyzna). Pozwala też połączyć dwa zdania bez powtarzania rzeczownika: We met a girl. She plays the violin. → We met a girl who plays the violin.

Zaimek względny jako podmiot. Gdy zaimek względny jest podmiotem zdania względnego, następuje po nim bezpośrednio czasownik, który zgadza się z określanym rzeczownikiem: the boy who plays, the boys who play. Żaden zaimek nie powtarza podmiotu: the woman who lives here, a nie the woman who she lives here.

  • I know a girl who speaks four languages.Znam dziewczynę, która mówi czterema językami.
  • Where’s the cake that was on the table?Gdzie jest ciasto, które było na stole?
  • A dentist is a doctor who looks after teeth.Dentysta to lekarz, który leczy zęby.

Zaimek względny jako dopełnienie. Gdy zaimek względny jest dopełnieniem zdania względnego, następuje po nim podmiot: the book that I bought. Zaimek można wtedy pominąć, co jest bardzo częste: the book I bought, the people we met. Gdy po rzeczowniku bezpośrednio stoją podmiot i czasownik, zaczyna się więc zdanie względne bez zaimka.

  • The shoes (that) you bought are very nice.Buty, które kupiłaś, są bardzo ładne.
  • Is that the man (who) you saw yesterday?Czy to ten mężczyzna, którego wczoraj widziałeś?

Różnica w porównaniu z polskim

Polskie „który” odnosi się zarówno do osób, jak i do rzeczy, i odmienia się przez przypadki („który”, „którego”, „któremu”). Angielski zaimek względny się nie odmienia, ale zależy od rzeczownika: who przy osobie, which przy rzeczy, that przy obu. Polskiego „który” nie można pominąć; angielski zaimek względny w funkcji dopełnienia pomija się bardzo często. Po polsku przed „który” zawsze stawia się przecinek; po angielsku zdania względnego, które wskazuje, o kim lub o czym mowa, nie oddziela się przecinkiem: the man who lives here. Potocznego „co” („ta sukienka, co ją kupiłaś”) nie tłumaczy się przez what.

Częste błędy

  • the man which lives here → the man who lives here
  • the bag who is on the chair → the bag which is on the chairWho odnosi się do osoby, which do rzeczy.
  • the dress what you bought → the dress that you bought / the dress you boughtPo rzeczowniku what nie występuje jako zaimek względny.
  • the shop that it sells bikes → the shop that sells bikesZaimek względny jest podmiotem: żaden zaimek osobowy go nie powtarza.

Na poziomie A2 omawia się tylko zdania względne, które określają rzeczownik, bez przecinka. Zdania względne dodające informację poboczną, oddzielone przecinkami, oraz zaimek whose podlegają innym regułom.

→ Zobacz też: Gdzie i kiedy w zdaniach względnych: where, when (A2)

Gdzie i kiedy w zdaniach względnych: where, when#

Użycie

Po rzeczowniku oznaczającym miejsce polskie „gdzie” lub „w którym” to where: the village where my parents live. Po rzeczowniku oznaczającym czas (day, year, time) polskie „kiedy” lub „w którym” to when: the year when we moved. Po rzeczowniku oznaczającym czas można też użyć that albo pominąć zaimek: the year we moved.

  • This is the restaurant where we had our first dinner.To restauracja, w której zjedliśmy naszą pierwszą wspólną kolację.
  • I’ll never forget the summer when we went to Greece.Nigdy nie zapomnę lata, kiedy pojechaliśmy do Grecji.
  • Is there a park where the children can play?Czy jest tu park, w którym dzieci mogą się bawić?

Różnica w porównaniu z polskim

Polskie „w którym” („rok, w którym się przeprowadziliśmy”, „dom, w którym mieszkam”) tłumaczy się w codziennym języku przez when lub where: the year when we moved, the house where I live. Where stosuje się tylko przy miejscu: the year when, a nie the year where.

Podsumowanie

CelKonstrukcjaPrzykład
warunek ogólnyif + Present Simple, Present SimpleIf it’s sunny, we walk to school.
warunek dotyczący przyszłościif + Present Simple, will + forma podstawowaIf it’s sunny, we’ll walk.
osobawho, thatthe man who called
rzecz, zwierzęwhich, thatthe car which broke down
dopełnieniethat, who, which lub brak zaimkathe car (that) I bought
miejscewherethe house where I live
czaswhenthe day when I left

Ćwicz

Załóż konto, a od razu trafisz do tych ćwiczeń.