Kardamone
Nauczyciele Załóż konto

Wróć

Gramatyka angielska A1: początkujący

Rzeczowniki i określniki

Czytaj w języku: Български · Deutsch · Ελληνικά · Español · Français · Italiano · Nederlands · Português · Română · Türkçe · Українська

Spis treści · A1
  1. Formy czasownika
  2. Zdanie: pytania, przeczenie i there is
  3. Czas przeszły
  4. Mówienie o przyszłości
  5. Can, tryb rozkazujący i propozycje
  6. Rzeczowniki i określniki
    1. Przedimki i liczba mnoga: a, an, the
    2. Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne: some, any, much, many
    3. Zwroty grzecznościowe: I’d like, Would you like…?
    4. Żaden: no milk, no time
    5. Inny, jeszcze jeden: another + rzeczownik
  7. Zaimki i posiadanie
  8. Przymiotniki i przysłówki
  9. Przyimki miejsca i czasu
  10. Liczby, godziny i daty
  11. Formy skrócone

Przedimki i liczba mnoga: a, an, the#

Tworzenie

Przedimek nieokreślony ma dwie formy: a przed spółgłoską, an przed samogłoską. Formę dobiera się według pierwszej głoski następnego wyrazu, a nie według pierwszej litery: a car, an egg, an hour (h jest nieme), a university (wyraz zaczyna się od głoski /j/). Przedimek określony the ma jedną formę.

Przedimek a, an stawia się przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej; znaczy mniej więcej „jakiś”, „jeden”. Rodzaj rzeczownika nie ma znaczenia, liczy się tylko pierwsza głoska. Gdy przed rzeczownikiem stoi przymiotnik, liczy się pierwsza głoska przymiotnika: an apple, ale a red apple; a house, ale an old house. The wymawia się /ðə/ przed spółgłoską i /ði:/ przed samogłoską: the car, the apple.

Użycie

A lub an stosuje się, mówiąc o czymś po raz pierwszy albo o jednej rzeczy spośród wielu; the oznacza rzecz znaną mówiącemu i słuchaczowi albo jedyną w swoim rodzaju (the sun).

  • There’s a dog in the garden. The dog is black.W ogrodzie jest pies. Ten pies jest czarny.
  • She has an orange and a banana.Ona ma pomarańczę i banana.
  • My father is an English teacher.Mój tata jest nauczycielem angielskiego.

Różnica w porównaniu z polskim

W polszczyźnie nie ma przedimków: to, czy rzecz jest znana, czy nowa, wynika z kontekstu, z szyku albo z wyrazów takich jak „ten” czy „jakiś”. Po angielsku rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej prawie nigdy nie stoi sam: poprzedza go a, an, the, przymiotnik dzierżawczy (my) lub zaimek wskazujący (this). Dotyczy to także zawodu po be: „Ona jest kelnerką” → She’s a waitress, „Mój brat ma psa” → My brother has a dog. Natomiast rzeczownik w liczbie mnogiej lub niepoliczalny użyty w znaczeniu ogólnym występuje bez przedimka: „Lubię konie” → I like horses, „Życie jest piękne” → Life is beautiful.

Liczbę mnogą regularną tworzy się, dodając do rzeczownika końcówkę -s. Jej pisownia podlega podobnym regułom jak trzecia osoba liczby pojedynczej czasu Present Simple. W liczbie mnogiej nie stawia się a ani an, a przymiotnik się nie odmienia: two red cars („dwa czerwone samochody”).

Zakończenie rzeczownikaRegułaPrzykłady
większość rzeczowników+ scar → cars, day → days
-ch, -sh, -s, -x+ esbus → buses, box → boxes, dish → dishes, watch → watches
spółgłoska + yy → iescity → cities, baby → babies
samogłoska + y+ sboy → boys, key → keys

Niektóre nieregularne formy liczby mnogiej występują bardzo często:

Liczba pojedynczaLiczba mnoga
manmen
womanwomen
childchildren
personpeople
footfeet
toothteeth
fishfish

Częste błędy

  • She is teacher. → She’s a teacher.
  • My brother has dog. → My brother has a dog.Przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej stoi przedimek.
  • three childs → three children
  • a apple → an apple
  • two reds cars → two red carsNieregularna liczba mnoga nie ma końcówki -s; przed samogłoską stawia się an; przymiotnik nie ma liczby mnogiej.

People („ludzie”, „osoby”) to liczba mnoga od person, a czasownik stoi po nim w liczbie mnogiej, tak jak po polsku po „ludzie”: People are friendly here. („Ludzie są tu mili.”). Mówiąc o kilku osobach, używa się zwykle people: „trzy osoby” → three people.

Częsty błąd

  • four persons → four peopleW codziennym języku liczbą mnogą od person jest people.

Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne: some, any, much, many#

Tworzenie

Rzeczownik policzalny oznacza to, co da się policzyć: w liczbie pojedynczej stoi przed nim a lub an, ma też liczbę mnogą (an egg, two eggs). Rzeczownik niepoliczalny oznacza to, czego się nie liczy: nie stawia się przed nim a ani an, nie ma liczby mnogiej, a czasownik stoi po nim w liczbie pojedynczej (Water is free here).

Niepoliczalne są po angielsku między innymi bread, milk, water, rice, money, music, information, homework, hair („włosy”). Kilka z nich ma polskie odpowiedniki w liczbie mnogiej albo policzalne: „pieniądze” → money, „informacje” → information, „zadania domowe” → homework, „włosy” → hair. Czasownik stoi wtedy w liczbie pojedynczej: „Włosy Anny są długie” → Anna’s hair is long, „Pieniądze są na stole” → The money is on the table.

Some stawia się w zdaniu twierdzącym przed rzeczownikiem w liczbie mnogiej lub niepoliczalnym, gdy mowa o nieokreślonej ilości; odpowiada polskim „trochę”, „kilka”, „parę”, a często nie tłumaczy się go wcale („Kupiłam jabłka”). W pytaniu i po przeczeniu używa się any. W propozycji lub prośbie, gdy oczekuje się odpowiedzi twierdzącej, używa się some.

ZdanieLiczba mnogaRzeczownik niepoliczalny
zdanie twierdzącesome applessome milk
przeczenienot any applesnot any milk
pytanieany apples?any milk?
propozycja, prośbasome apples?some milk?
  • I bought some apples.Kupiłam jabłka.
  • We don’t have any rice.Nie mamy ryżu.
  • Is there any juice in the kitchen?Czy w kuchni jest sok?
  • Do you want some orange juice?Chcesz soku pomarańczowego?

„Dużo”, „wiele” to many przed rzeczownikiem w liczbie mnogiej i much przed rzeczownikiem niepoliczalnym, zwłaszcza w przeczeniach i pytaniach. W zdaniu twierdzącym w codziennym języku używa się zwykle a lot of, przy obu rodzajach rzeczowników; much i many są tam rzadsze i brzmią bardziej oficjalnie. Polskie „dużo” stosuje się z każdym rzeczownikiem; po angielsku forma zależy od tego, czy rzeczownik jest policzalny.

  • She doesn’t have many friends here.Ona nie ma tu wielu przyjaciół.
  • Do you drink much coffee?Pijesz dużo kawy?
  • They have a lot of money.Oni mają dużo pieniędzy.

„Ile” to How many z rzeczownikiem w liczbie mnogiej albo How much z rzeczownikiem niepoliczalnym. Pytając o cenę, używa się samego How much…?: How much is it? („Ile to kosztuje?”).

  • How many brothers do you have?Ilu masz braci?
  • How much sugar is there in this cake?Ile cukru jest w tym cieście?
  • How much are these shoes?Ile kosztują te buty?

Częste błędy

  • many money → much money, a lot of money
  • I have a lot of informations. → I have a lot of information.Money i information są niepoliczalne: nie stawia się przed nimi many i nie mają liczby mnogiej.
  • Anna’s hair are long. → Anna’s hair is long.Hair jest rzeczownikiem w liczbie pojedynczej, dlatego czasownik też stoi w liczbie pojedynczej.

Zwroty grzecznościowe: I’d like, Would you like…?#

Użycie

I’d like („chciałbym”, „chciałabym”) stosuje się, prosząc o coś grzecznie; Would you like…? („czy chciałbyś…?”, „czy ma pan ochotę na…?”) – proponując coś. Po obu zwrotach następuje rzeczownik, zwykle poprzedzony some, a lub an.

  • I’d like two tickets for the film, please.Poproszę dwa bilety na ten film.
  • Would you like a cup of tea?Napijesz się herbaty?

Na propozycję odpowiada się Yes, please. albo No, thank you. (No, thanks.). Gdy po tych zwrotach następuje czasownik, stawia się przed nim to: I’d like to sit down, Would you like to come?. I’d like to forma skrócona od I would like; jest taka sama dla mężczyzny i dla kobiety.

Różnica w porównaniu z polskim

W sklepie czy w kawiarni mówi się po polsku zwykle „poproszę kawę” albo „chciałbym kawę”. Po angielsku I want… brzmi w takiej sytuacji zbyt bezpośrednio; typowe są I’d like… oraz Can I have…?. Polskiego „poproszę” nie tłumaczy się dosłownie: „Poproszę czarną kawę” → I’d like a black coffee, please albo Can I have a black coffee, please?

Żaden: no milk, no time#

Użycie

No przed rzeczownikiem znaczy „żaden”, „ani trochę”. Czasownik stoi wtedy w formie twierdzącej: We have no milk znaczy to samo co We don’t have any milk.

  • There’s no bus on Sundays.W niedziele nie ma autobusu.
  • I have no time today.Dzisiaj nie mam czasu.

Częsty błąd

  • I don’t have no time. → I have no time. / I don’t have any time.Po polsku podwójne przeczenie jest obowiązkowe („nie mam żadnego czasu”); w standardowej angielszczyźnie no i not nie występują razem: w zdaniu jest tylko jedno przeczenie.

Inny, jeszcze jeden: another + rzeczownik#

Użycie

Another znaczy „inny” albo „jeszcze jeden”. Pisze się je łącznie i stawia przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej.

  • We need another chair for Paul.Potrzebujemy jeszcze jednego krzesła dla Paula.
  • These biscuits are very good. Can I have another one?Te herbatniki są bardzo dobre. Mogę wziąć jeszcze jeden?

Częste błędy

  • an other day → another dayAnother powstało z an i other i pisze się je łącznie.
  • another books → other booksAnother stoi tylko przed rzeczownikiem w liczbie pojedynczej; przed rzeczownikiem w liczbie mnogiej stawia się other, które się nie odmienia.

Podsumowanie

Rzeczownik policzalny, liczba pojedynczaRzeczownik policzalny, liczba mnogaRzeczownik niepoliczalny
zdanie twierdzącea / ansome, a lot ofsome, a lot of
przeczenienot a / nonot any, not many, nonot any, not much, no
pytaniea / an?any, many?any, much?
ile—How many…?How much…?
jeszcze jedenanother——

Ćwicz

Załóż konto, a od razu trafisz do tych ćwiczeń.