Kardamone
Nauczyciele Załóż konto

Wróć

Gramatyka niemiecka A2: podstawowy

Zaimki

Czytaj w języku: English · Español · Français · Italiano

Spis treści · A2
  1. Czas teraźniejszy: kolejne czasowniki ze zmianą samogłoski
  2. Czas przeszły
  3. Czasowniki zwrotne
  4. Uprzejme prośby: Konjunktiv II
  5. Rodzajniki i inne wyrazy przed rzeczownikiem
  6. Celownik w pełni
  7. Zaimki
    1. Rodzajnik jako zaimek: der, die, das
    2. Ktoś i nikt: jemand i niemand
  8. Przyimki
  9. Przymiotniki
  10. Łączenie zdań

Rodzajnik jako zaimek: der, die, das#

Tworzenie

W mowie der, die i das często stoją samodzielnie, jako zaimki, i zastępują osobę lub rzecz, o której już była mowa. Mają formy rodzajnika określonego, z wyjątkiem celownika liczby mnogiej, który brzmi denen.

Rodzaj męskiRodzaj żeńskiRodzaj nijakiLiczba mnoga
mianownikderdiedasdie
biernikdendiedasdie
celownikdemderdemdenen

Użycie

Zaimki te są akcentowane i stoją zwykle na początku zdania, co wiąże je z tym, co właśnie powiedziano: Den kenne ich. Często można też użyć zaimków osobowych er, ihn, sie. Dopełnienie rodzaju nijakiego na początku zdania to das, bo es w funkcji dopełnienia nie stoi na pierwszym miejscu.

  • Wie findest du den Mantel? – Den finde ich zu teuer.Jak ci się podoba ten płaszcz? – Moim zdaniem jest za drogi.
  • Kennst du Lisa? – Ja, die wohnt neben uns.Znasz Lisę? – Tak, mieszka obok nas.
  • Das Kleid ist schön. Das nehme ich.Ta sukienka jest ładna. Tę wezmę.
  • Und Max? Mit dem spreche ich nicht mehr.A Max? Z nim już nie rozmawiam.

Różnica w porównaniu z polskim

Te zaimki odpowiadają polskiemu „ten”, „ta”, „to” użytemu samodzielnie („Tę wezmę”, „Tego nie znam”), ale zgadzają się z rodzajem niemieckim: „sukienka” jest rodzaju żeńskiego, a das Kleid nijakiego, więc „tę wezmę” to Das nehme ich. Polski podmiot często się pomija („Tak, mieszka obok nas”), a po niemiecku stawia się go zawsze, nierzadko w postaci der lub die.

Częste błędy

  • Der Rock? Der nehme ich. → Der Rock? Den nehme ich.Zaimek jest dopełnieniem: w rodzaju męskim den.
  • Das Kleid? Die nehme ich. → Das Kleid? Das nehme ich.Zaimek zgadza się z rodzajem niemieckim: das Kleid jest rodzaju nijakiego, choć „sukienka” jest rodzaju żeńskiego.

Ktoś i nikt: jemand i niemand#

Tworzenie

Jemand („ktoś”) i niemand („nikt”) przyjmują końcówkę przypadka: w mianowniku żadną, w bierniku -en, a w celowniku -em.

MianownikBiernikCelownik
jemandjemandenjemandem
niemandniemandenniemandem

W codziennej mowie końcówki bywają pomijane; w piśmie stosuje się zwykle formy z końcówką. Niemand jest samo w sobie przeczeniem, dlatego zdanie nie ma już nicht.

  • Hat jemand meinen Schlüssel gesehen?Czy ktoś widział mój klucz?
  • Wir haben im Park niemanden gesehen.W parku nikogo nie widzieliśmy.
  • Ich möchte niemandem wehtun.Nie chcę nikogo skrzywdzić.
  • Niemand war zu Hause.Nikogo nie było w domu.

Różnica w porównaniu z polskim

Polskie przeczenie jest podwójne: „nikt nie przyszedł”, „nikogo nie widziałem”. Po niemiecku przeczenie jest pojedyncze: Niemand ist gekommen, Ich habe niemanden gesehen, bez nicht. Polskie „nikogo nie było” ma dopełniacz, a niemieckie niemand jest wtedy podmiotem, w mianowniku: Niemand war da.

Częste błędy

  • Heute hat nicht niemand angerufen. → Heute hat niemand angerufen.Niemand jest już przeczeniem.
  • Ich sehe niemanden nicht. → Ich sehe niemanden.Polskie „nikogo nie widzę” to po niemiecku jedno przeczenie.
  • Hast du jemand gefragt? → Hast du jemanden gefragt?W funkcji dopełnienia jemand przyjmuje w piśmie -en.

Podsumowanie

ZagadnienieFormaPrzykład
der, die, das jako zaimkiformy rodzajnika; celownik liczby mnogiej denenDen kenne ich.
jemandjemand, jemanden, jemandemIch suche jemanden.
niemandniemand, niemanden, niemandem; bez nichtNiemand kommt.