Czasowniki modalne · Gramatyka niemiecka A1

Spis treści · A1

Czasowniki modalne wyrażają umiejętność, chęć, konieczność, pozwolenie i to, czego oczekują inni. Łączą się z bezokolicznikiem, który stawia się na końcu zdania.

Czasowniki modalne w czasie teraźniejszym#

Tworzenie

Czasowniki modalne to können, wollen, müssen, dürfen, sollen i mögen, a także möchte, forma czasownika mögen, której używa się jak osobnego czasownika. W liczbie pojedynczej formy ich i er / sie / es są takie same i nie mają końcówki, a większość tych czasowników zmienia samogłoskę: ich kann, er kann, du kannst, ale wir können. Liczba mnoga jest regularna. Czasownik modalny jest odmieniony i stoi na drugim miejscu; drugi czasownik stoi w bezokoliczniku na końcu zdania.

Präsens
	können	müssen	wollen	dürfen	sollen	mögen
ich	kann	muss	will	darf	soll	mag
du	kannst	musst	willst	darfst	sollst	magst
er/sie/es	kann	muss	will	darf	soll	mag
wir	können	müssen	wollen	dürfen	sollen	mögen
ihr	könnt	müsst	wollt	dürft	sollt	mögt
sie/Sie	können	müssen	wollen	dürfen	sollen	mögen

Möchte („chciałbym”) nie ma końcówki przy ich i er / sie / es, a przy du ma końcówkę -st. Gramatyki podają jako jego bezokolicznik möchten.

ich	du	er / sie / es	wir	ihr	sie / Sie
möchte	möchtest	möchte	möchten	möchtet	möchten

Użycie

Können wyraża umiejętność lub możliwość („umieć”, „móc”). Wollen wyraża stanowczą chęć lub zamiar („chcieć”). Müssen wyraża konieczność („musieć”). Dürfen wyraża pozwolenie („móc”, „wolno”). Sollen wyraża to, czego oczekuje lub o co prosi inna osoba („mieć coś zrobić”), a w pytaniu propozycję („czy mam…?”). Mögen łączy się z rzeczownikiem i wyraża upodobanie: Ich mag Kaffee. Möchte to uprzejma forma życzenia, z rzeczownikiem albo z bezokolicznikiem.

Mein Sohn kann schon schwimmen.Mój syn umie już pływać.
Wir wollen im Sommer nach Italien fahren.Latem chcemy pojechać do Włoch.
Musst du am Samstag arbeiten?Musisz pracować w sobotę?
Im Kino darf man nicht rauchen.W kinie nie wolno palić.
Der Arzt sagt, ich soll viel Wasser trinken.Lekarz mówi, że mam pić dużo wody.
Möchten Sie ein Glas Wein?Chciałby pan kieliszek wina?

Różnica w porównaniu z polskim

Polskiemu „móc” odpowiadają dwa czasowniki: können („móc”, „umieć”) i dürfen („móc” w znaczeniu „mieć pozwolenie”). Zakaz, polskie „nie wolno”, wyraża się przez nicht dürfen: Du darfst hier nicht rauchen; du kannst nicht znaczy zwykle „nie potrafisz”. Nicht müssen znaczy, tak jak po polsku, „nie musieć”: Du musst heute nicht kochen. Po polsku bezokolicznik może stać zaraz po czasowniku modalnym („możemy grać jutro”); po niemiecku stawia się go na końcu zdania: Wir können morgen spielen. Ich will znaczy „chcę”, a nie wyraża przyszłości.

Częste błędy

~~Wir können spielen morgen.~~ → Wir können morgen spielen.Bezokolicznik stawia się na końcu zdania.
~~Anna kann tanzt.~~ → Anna kann tanzen.Po czasowniku modalnym drugi czasownik stoi w bezokoliczniku.
~~Er kannt Englisch sprechen.~~ → Er kann Englisch sprechen.Forma er czasownika modalnego nie ma końcówki.

→ Zobacz też: Ramka zdaniowa (A1)

Ćwicz

„Czasowniki modalne: uprzejme życzenia”, Móc, umieć: können i bezokolicznik na końcu „Czasowniki modalne: uprzejme życzenia”, Chcieć coś zrobić: wollen i möchte „Czasowniki modalne: uprzejme życzenia”, Musieć i nie musieć: müssen, nicht müssen

Załóż konto, a od razu trafisz do tych ćwiczeń.

Uprzejme życzenia: möchte i würde gern#

Tworzenie

Möchte i würde to formy trybu przypuszczającego (Konjunktiv II), którego używa się do wyrażania życzeń i uprzejmych próśb. Po möchte następuje rzeczownik w bierniku albo bezokolicznik na końcu zdania. Würde gern tworzy się z würde, formy czasownika werden, przysłówka gern (lub gerne) i bezokolicznika na końcu zdania.

ich	du	er / sie / es	wir	ihr	sie / Sie
würde	würdest	würde	würden	würdet	würden

Użycie

Möchte z rzeczownikiem to zwykły sposób proszenia o coś w sklepie, w kawiarni czy w restauracji; w ten sam sposób używa się stałego zwrotu Ich hätte gern. Möchte z bezokolicznikiem i würde gern wyrażają życzenie; würde gern często wprowadza życzenie, które się nie spełni, a po nim następuje aber i powód.

Ich möchte eine Tasse Tee, bitte.Chciałabym filiżankę herbaty, proszę.
Möchtest du mitkommen?Chciałbyś pójść z nami?
Ich hätte gern eine Pizza.Poproszę pizzę.
Wir würden gern ans Meer fahren, aber wir haben kein Geld.Chętnie pojechalibyśmy nad morze, ale nie mamy pieniędzy.

Różnica w porównaniu z polskim

Polskie „chciałbym”, „chciałabyś” to po niemiecku jedno słowo, möchte, möchtest, bez würde. Po polskim „chcieć” rzecz stoi często w dopełniaczu („chcesz soku?”, „poproszę herbaty”), a po möchte w bierniku: einen Saft, einen Tee.

Częste błędy

~~Ich würde wollen reisen.~~ → Ich würde gern reisen.Życzenie wyraża się słowem gern, a nie drugim czasownikiem modalnym.
~~Ich möchte ein Kaffee.~~ → Ich möchte einen Kaffee.„Kawa” jest rodzaju żeńskiego, ale der Kaffee jest rodzaju męskiego, a rzecz, której się chce, stoi w bierniku: einen.

Podsumowanie

Czasownik	Znaczenie	Przykład
können	móc, umieć	Ich kann kochen.
wollen	chcieć	Sie will Lehrerin werden.
müssen	musieć	Wir müssen gehen.
nicht müssen	nie musieć	Wir müssen morgen nicht arbeiten.
dürfen	móc, wolno	Darf ich?
nicht dürfen	nie wolno	Man darf hier nicht rauchen.
sollen	mieć coś zrobić	Soll ich helfen?
möchte	chciałbym (coś)	Ich möchte ein Wasser.
würde gern	chętnie bym, chciałbym (coś zrobić)	Ich würde gern bleiben.

Ćwicz

„Czasowniki modalne: uprzejme życzenia”, Prośba o coś: ich möchte „Czasowniki modalne: uprzejme życzenia”, Chciałbym coś zrobić: ich würde gern …

Załóż konto, a od razu trafisz do tych ćwiczeń.